Doğu Güzeli (東方美人)
çayın imgesi: Bal renkli elbiseli kadın
Dong Fang Mei Ren, Türkçesiyle Doğu Güzeli, oksidasyonu epey ileri götürülmüş bir Tayvan oolongu. Açık renkli, tüylü tomurcuklarından ve bal ile olgun meyveyi hatırlatan kokusundan hemen tanınır. Bai Hao Oolong adıyla da satılır. Hasatta, küçük yeşil yaprak pirelerinin beslendiği genç sürgünler toplanır.
Tarihçe
Yaprak piresi sürgünün dokusunu delip özsuyunu emer. Aromayı, bitkinin buna verdiği tepki ile sonrasındaki işleme birlikte oluşturur. Yapraklar soldurulup sallanır, ısıtılır, kıvrılmadan önce yeniden yumuşasın diye dinlendirilir ve en son kurutulur. Bal ve meyve notalarında yaprak kadar üreticinin emeğinin de payı var. Bilinen üretim yerleri Hsinchu’daki Beipu ve Emei, ama Miaoli, Taoyuan ve Yeni Taipei’de de yapılır.
Adına dair bir efsane, bir İngiliz kraliçesinin bu çaya hayran kaldığını anlatır. Hikâyenin birkaç sürümü dolaşır ve ne kraliçeyle görüşme ne de ona atfedilen sözler kesinleşmiş tarihî bilgi sayılabilir. Çizimimizdeki bal rengi elbiseli kadın, çayın adına ve deminin rengine gönderme yapar.
Yetiştiği yer
Tayvan’ın kuzeyi ve kuzeybatısı: Hsinchu, Miaoli ve başka bölgeler. Bahçeden bahçeye değişir, illa yüksek dağda yetişmesi gerekmez. Yetiştiği koşullar bölgeye ve bahçeye göre farklı. Sıcak hava yaprak pirelerinin ne kadar hareketli olacağını etkiler. En çok yaz hasatları bilinir. Çayın nerede ve hangi mevsimde toplandığını sorun. Yaprakta böcek izi olması ne organik sertifikanın yerini tutar ne de pestisit kalıntısı bulunmadığını gösterir.
Yaprak ve tat
kuru yaprak: Gevşekçe kıvrılmış kahverengi, bakır ve yer yer yeşilimsi yapraklar, aralarında açık renkli, tüylü tomurcuklar.
ısıtılmış kaptaki koku: Isıtılmış kapta çoğu zaman tatlı, bala yakın bir koku yükselir.
demden sonra yaprağın kokusu: Islak yaprakta olgun meyve ve çiçek sezilebilir.
tat: Bal ve olgun meyveden yola çıkın. Bazı partilerde şeftali, üzüm ya da kuru meyve de duyulur. Sade Doğu Güzeli çayına bal katılmaz.
damakta kalan tat: Ağızda kalan tatlımsı ize ve dokuya dikkat edin. Burukluk belirginse bir sonraki demi kısa kesin.
Özellikler
Geleneksel tanımlar: Geleneksel anlatımlarda bu çay için “ısıtıcı” ya da “yumuşak” gibi sözler geçer. Bunlar bir tedavi önerisi olmadığı gibi sağlık durumuna göre çay seçmenin ölçütü de değildir.
Bilinmesi gerekenler: Balımsı aromanın kaynağı, çay bitkisinin yaprak pirelerine tepkisi ve yaprağın işlenişidir. Aroma bileşenleri üzerine yapılan araştırmalar bir konu, çayın sağlığa etkisine dair kanıtlar başka bir konu.
Çay içme deneyimi: Keyifli bir mola için güzel bir tat ve acelesiz bir fincan yeter. Sonrasında ne hissedeceğiniz kişiden kişiye değişir.
Kafein: Miktar yaprağa, ne kadar çay koyduğunuza ve demlemeye bağlı. Tatlı tat da yoğun oksidasyon da kafein hakkında bir şey söylemez.
Nasıl demlenir
110 ml’lik porselen gaiwan ya da küçük bir demlik. 110 ml suya 4 g çay ve 90 °C ile başlayın. Tat cılız kalırsa 95 °C’yi deneyin. Art arda demleme süreleri: 30 sn, 25 sn, 30 sn, 40 sn, 60 sn, 90 sn.
Ne zaman içmeli
Gündüz, kafeine nasıl tepki verdiğinizi hesaba katarak. Yılın her ayı. Balımsı oolongları tanımak ya da tatlının yanına bir çay seçmek için. Olgun şeftali ya da sade bisküvi, ama önce çayı yanında bir şey yemeden tadın. Arkadaşlarla tatlı eşliğinde ya da tek başınıza bir tadım
Nelere dikkat etmeli
- İlk yudumu bir şey yemeden alın.
- Burundaki bal ile dildeki tatlılık aynı şey mi?
- Çay biraz soğuyunca bir kez daha tadın.
Sorular ve cevaplar
Doğu Güzeli nasıl demlenir?
110 ml’lik porselen gaiwan ya da küçük bir demlik. 110 ml suya 4 g çay ve 90 °C ile başlayın. Tat cılız kalırsa 95 °C’yi deneyin. Art arda demleme süreleri: 30 sn, 25 sn, 30 sn, 40 sn, 60 sn, 90 sn.
Doğu Güzeli nasıl bir tada sahiptir?
Bal ve olgun meyveden yola çıkın. Bazı partilerde şeftali, üzüm ya da kuru meyve de duyulur. Sade Doğu Güzeli çayına bal katılmaz.
Doğu Güzeli ne kadar kafein içerir?
Miktar yaprağa, ne kadar çay koyduğunuza ve demlemeye bağlı. Tatlı tat da yoğun oksidasyon da kafein hakkında bir şey söylemez.
Doğu Güzeli hakkında başka neler bilmeliyim?
Balımsı aromanın kaynağı, çay bitkisinin yaprak pirelerine tepkisi ve yaprağın işlenişidir. Aroma bileşenleri üzerine yapılan araştırmalar bir konu, çayın sağlığa etkisine dair kanıtlar başka bir konu.
Benzer çaylar