Liu Bao (六堡茶)
çayın imgesi: Mahzenin bekçisi
Liu Bao, adını Guangxi’de, Wuzhou’ya bağlı Cangwu ilçesindeki Liubao kasabasından alan bir koyu çay. Tek bir tarifi yok. Modern nemli yığın fermantasyonundan geçen çay genellikle koyu ve yumuşak demlenir, geleneksel yöntemle yapılan ise daha açık renkli ve daha buruk olabilir. Seçerken yılına bakmak yetmez, nasıl işlendiğini ve nerede saklandığını da öğrenin.
Tarihçe
Liubao çayının adı Cangwu’nun 1874 tarihli ilçe kayıtlarında geçer, sonradan Güneydoğu Asya’da da tanınır. Geleneksel yolda yaprak önce ısıyla sabitlenir, kıvrılır, nemli yığın hâlinde bekletilir, bir kez daha kıvrılır ve kurutulur. Modern yöntem buna bir adım ekler ve mao cha ayrıca nemli yığında fermente edilir. Çay dökme de satılır, preslenmiş de. En tanıdık ambalajlardan biri bambu sepettir.
Liu Bao sepetine bakınca insanın aklına ister istemez depolar ve uzun yollar gelir. Bir partiyi tanımak istiyorsanız hikâyesini sorun. Yaprak ne zaman toplandı, nasıl işlendi, bitmiş çay nerede bekledi? İki fincan arasındaki farkın açıklaması çoğu zaman bu cevaplardadır.
Yetiştiği yer
Wuzhou, Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi. Tarihî merkezi Cangwu ilçesindeki Liubao kasabası. Bahçesine bağlı, tek bir rakım yok. Yaprağın nereden geldiğine bağlı. Çayın adı belli bir toprağa işaret etmez. Güney Çin’in sıcak, nemli iklimi. Depo koşullarına da ayrıca bakmak gerekir. Nasıl işlendiğini, ne zaman üretildiğini ve nerede saklandığını sorun. Mağarada yıllanmış Liu Bao vardır ama hepsi öyle değildir. Yaşlı çay da kendiliğinden güzel olmaz.
Yaprak ve tat
kuru yaprak: Kıvrık yapraklar, rengi sarımsı kahverengiyle koyu kahverengi arası. Yaprak iriliği ve sap miktarı partiden partiye değişir.
ısıtılmış kaptaki koku: Tarzına göre odun, kuru ot ya da yıllanmış çay kokusu.
demden sonra yaprağın kokusu: Odunsu bir koku, kimi zaman baharat ya da is de seçilir.
tat: Yıllanmış ya da modern yöntemle işlenmiş Liu Bao yumuşak, odunsu ve hafif tatlı olabilir. Genç geleneksel çayda ot ve burukluk daha belirgindir.
damakta kalan tat: Binglang xiang, yani areka cevizi aroması, tadımcıların bir profile verdiği ad. Çaya areka cevizi katıldığını göstermez, her partide bulunmak zorunda da değil.
Özellikler
Geleneksel tanımlar: Geleneksel kaynaklar Liu Bao’dan söz ederken sıcaklık ve nem kavramlarını kullanır. Bu, çaya kültürel bir bakış.
Bilinmesi gerekenler: Bileşimi inceleyen çalışmalar, işleme sırasında aroma ve tat maddelerinin değiştiğini gösteriyor. Laboratuvar deneyleri ise sıradan bir fincan çayın tedavi edici olduğunu kanıtlamaz.
Çay içme deneyimi: Koyu çayın odunsu, baharatlı tarafını tanımak isteyenlere. Demin ne kadar yoğun geldiği kişiden kişiye değişir.
Kafein: Kafein içerir. Miktarını yaprak, doz ve demleme belirler, çayın yaşı ölçümün yerini tutmaz.
Nasıl demlenir
120 ml porselen gaiwan ya da demlik, önceden ısıtılmış. 120 ml suya 5 g, 100 °C. Genç geleneksel çay buruk gelirse 95 °C’ye inin ya da yaprağı azaltın. Art arda demleme süreleri: 20 sn, 15 sn, 20 sn, 30 sn, 45 sn, 60 sn.
Ne zaman içmeli
Sabah ya da gündüz. Yılın her zamanı. Birkaç koyu çayı yan yana denemek istediğinizde. Pirinçli bir yemek ya da sade bisküvi. Bir arkadaşla ya da birkaç kişilik bir tadımda
Nelere dikkat etmeli
- Kokuyu kendi kelimelerinizle anlatın.
- Arka arkaya iki demin burukluğuna ve gövdesine bakın.
- Beğendiğiniz demi unutmayın, bir sonrakini ona göre hazırlayın.
Sorular ve cevaplar
Liu Bao nasıl demlenir?
120 ml porselen gaiwan ya da demlik, önceden ısıtılmış. 120 ml suya 5 g, 100 °C. Genç geleneksel çay buruk gelirse 95 °C’ye inin ya da yaprağı azaltın. Art arda demleme süreleri: 20 sn, 15 sn, 20 sn, 30 sn, 45 sn, 60 sn.
Liu Bao nasıl bir tada sahiptir?
Yıllanmış ya da modern yöntemle işlenmiş Liu Bao yumuşak, odunsu ve hafif tatlı olabilir. Genç geleneksel çayda ot ve burukluk daha belirgindir.
Liu Bao ne kadar kafein içerir?
Kafein içerir. Miktarını yaprak, doz ve demleme belirler, çayın yaşı ölçümün yerini tutmaz.
Liu Bao hakkında başka neler bilmeliyim?
Bileşimi inceleyen çalışmalar, işleme sırasında aroma ve tat maddelerinin değiştiğini gösteriyor. Laboratuvar deneyleri ise sıradan bir fincan çayın tedavi edici olduğunu kanıtlamaz.
Benzer çaylar