Gaiwan ile çay demlemek için yaprağı kapaklı, altlıklı bu küçük kâseye koyar, üzerine su döker ve kısa süre sonra çayın tamamını başka bir kaba boşaltırsınız. Aynı yapraklar böylece birkaç kez demlenir. Dökerken kapak yaprakları içeride tutar. Çayın ne kadar koyu olacağını ise yaprak miktarı, suyun sıcaklığı ve bekletme süresi belirler.
İşe 100–120 ml’lik, içi sırlı porselen bir gaiwanla başlamak en kolayı. Temizlemesi zahmetsizdir, farklı çayları art arda demlemeye de uygundur. Bunun yanında sıcak su, bir terazi ve bir demlemenin tamamını alacak büyüklükte bir fincan lazım. Çayı birkaç kişiyle içecekseniz gongdaobei adı verilen küçük servis sürahisi işi kolaylaştırır. Çay önce oraya boşaltılır, sonra fincanlara dağıtılır.
Önce serin suyla deneme yapın
Kâseyi ağzına kadar doldurmayın, kapak kapanınca su taşmasın. Kapağı biraz yana kaydırın ki suyun akacağı ince bir aralık kalsın. Başparmağınız ve orta parmağınızla kâsenin dışa kıvrık kenarından tutun, işaret parmağınızı kapağın tepesindeki tutamağa koyun. Sonra gaiwanı eğip suyu fincana boşaltın. Altlığı masada bırakabilirsiniz.
Amaç, kâseyi tek elle rahatça tutabilmek. Parmaklarınız kâsenin yanlarına değmemeli, akan suyun ve buharın yolunda durmamalı. Kenar geniş olsa da ısınabilir. Tutamayacağınız kadar sıcaksa gaiwanı masaya bırakın ve biraz soğumasını bekleyin.
Kapları ısıtın, çayı tartın
Yaprak koymadan önce gaiwanın, rahat dökebildiğiniz seviyeye kadar kaç ml su aldığını ölçün. Yaklaşık 100 ml çıktıysa oolong ya da pu-erh için 4–5 g, yeşil, beyaz veya siyah çay için 3–4 g iyi bir başlangıç. Çin sınıflandırmasında siyah çayın adı kırmızı çaydır. İlk demlemeden sonra miktarı kendi damak tadınıza göre artırıp azaltın.
Gaiwanı ve servis sürahisini sıcak suyla çalkalayın, suyu dökün. Tarttığınız yaprakları ancak bundan sonra gaiwana koyun.
Kaşıkla ölçmek yanıltır, terazi daha güvenilir. Sıkı sarılmış oolong kâsede az yer tutar, aynı ağırlıkta beyaz çay ise kâseyi doldurabilir. Yaprakları bastırmayın, açılacak yerleri olsun.
Su sıcaklığını belirleyin
Paketin üzerinde kısa gongfu demlemeleri için bir talimat varsa ilk olarak onu uygulayın. Talimat yoksa yeşil çayda 80–85 °C, siyah çayda ve genç sheng pu-erh’te 90 °C, oolongda 95 °C, shu ve yıllanmış sheng pu-erh’te 95–100 °C ile başlayın. Beyaz çayın tazesini 85–90 °C, yıllanmışını 95–100 °C suyla deneyin.
Bu değerler yalnızca ilk deneme için. Aynı çay başka sıcaklıklarda da güzel olabilir. Su ne kadar sıcaksa süreyi genellikle o kadar kısa tutarsınız.
Durulama yapıp yapmayacağınızı seçin
Yeşil, beyaz ve siyah çayı durulamadan demleyebilir, ilk demlemeyi de içebilirsiniz. Pu-erh ile sıkı sarılmış oolong ise çoğunlukla önce kısa bir durulamadan geçer. Sıcak suyu dökersiniz ve hemen boşaltırsınız. Yapraklar ıslanır, ufak kırıntıların bir kısmı da gider. Her çayda şart değil. Bu adımı atlarsanız ilk demlemede kuru yapraklara biraz daha uzun süre vermeniz gerekebilir.
Demleyin ve çayı sonuna kadar boşaltın
Suyu denemede kullandığınız seviyeye kadar ekleyin. Su yaprağa değdiği an süre başlar ve ilk seferde 10–15 saniye sonra çayı dökmeye başlarsınız. Gaiwan boşalana kadar yaprak demlenmeye devam eder. Kırık parçası çok olan çaylarda bu yüzden daha erken dökün.
Çayı duraksamadan, tek ve düzgün bir hareketle servis sürahisine ya da doğrudan fincana boşaltın. Kâsede sıvı bırakmayın, yoksa yapraklar bir sonraki demlemeye kadar çayın içinde bekler. Tadına bakmadan önce biraz soğusun.
Sonraki demlemeyi tada göre ayarlayın
Koyuluğunu beğendiyseniz bir sonrakinde aynı süreyi kullanın. İkinci ya da üçüncü demleme daha koyu çıkabilir, çünkü yapraklar artık ıslanmış ve açılmıştır. O zaman biraz daha erken dökün. Tat zayıflamaya başladığında süreye 5–10 saniye ekleyin. Son demlemelerde daha fazlası gerekebilir.
Tutturmanız gereken bir demleme sayısı yok. Tadı hoşunuza gittiği sürece devam edin. Uzun bekletmeye rağmen çay sulu ve tatsız geliyorsa bırakabilirsiniz.
Çay acı ya da sulu çıktıysa
Acılık rahatsız ediyorsa ya da çay ağzınızı fazla kurutuyorsa bir sonraki demlemeyi kısaltın. Suyu koyar koymaz döktüğünüz hâlde çay hâlâ çok koyuysa, bir dahaki sefere yaprağı azaltın. Yeşil çayda ve genç sheng’de suyun sıcaklığını 5–10 °C düşürmeyi de deneyebilirsiniz.
Çay hafif kaldıysa ilk iş süreyi uzatın. Yaprak eklemeden önce sarılmış oolongun ya da sıkıştırılmış pu-erh parçasının açılmasını bekleyin. Her seferinde tek bir şeyi değiştirin, neyin işe yaradığını ancak böyle anlarsınız.