Yeşil çay: seçim ve demleme rehberi
Yeşil çayın tadı taze otu, baklayı, kestaneyi ya da çiçekleri hatırlatabilir. Hangisinin öne çıkacağını bitkinin çeşidi, işleme ve saklama belirler. Başlamak için kökeni ve hasadı yazılı küçük bir paket yeter. Özel bir çay takımı almanız gerekmez.
Longjing’in yassı, kuru yaprakları.
Fotoğraf: Romain Guy · CC BY-SA 2.0Yeşil çay nasıl yapılır?
İşlemenin başında yapraklar ısıtılır ve oksidasyonu yürüten enzimlerin etkinliği düşer. Bu aşamanın adı sha qing’dir, ardından yaprağa şekil verilir ve kurutulur. Isıtmadan önce yaprak biraz nem kaybetsin diye kısa süre yayılabilir. Isı her kimyasal değişimi durdurmaz, o yüzden saklama koşulları sonradan da önemini korur.
Hangi yeşil çayı seçmeli?
Longjing’in yaprakları yassıdır, demde çoğu zaman kuruyemiş ya da kestane hissedilir. Biluochun küçük, tüylü kıvrımlarından tanınır ve kokusu çiçeksi olabilir. Anji Baicha’nın adında “beyaz” geçer, ama işlenişi yeşil çayınkidir.
Çin’de yeşil çayın çoğu kazanda ya da tamburda ısıtılır, Japonya’da ise çoğunlukla buharda. İki ülkede de kuralı bozan çaylar var. Bir tek kokuya bakarak çayın nereden geldiğine ya da sahte olup olmadığına karar veremezsiniz.
Kupada hazırlamak
250 ml suya 2 g çayla başlayın, su 80–85 °C olsun. Geniş bir süzgeç kullanın ve bir dakika sonra ilk yudumu alın. Kıvamını bulduğunda, genellikle 2–3 dakika içinde, yaprakları çıkarın. Bu ölçüler Çin yeşil çayı için bir başlangıç noktası; üreticinin önerisi farklı olabilir.
Yaprak bardakta kalacak ve üstüne su eklenecekse 250 ml’ye 1–2 g yeter. İçmeden önce çayın dudak yakmayacak kadar soğumasını bekleyin.
Gaiwanda hazırlamak
150 ml suya 3 g koyun, su yine 80–85 °C. İlk demde süreyi suyu dökmeye başladığınızda başlatın, boşaltmaya başladığınızda durdurun: 10–15 saniye. Sonra demi tamamen süzün. Sonrakileri tadınıza göre ayarlayın, her turda süreyi uzatmak şart değil. Ön yıkamaya da çoğu zaman gerek yoktur.
Acılık çıkarsa süreyi, yaprağı ya da sıcaklığı düşürün, ama aynı anda yalnızca birini. Tat cılızsa biraz daha uzun demleyin. Su her kapta aynı hızla soğumaz, bu yüzden “üç dakika bekledim” demek sıcaklığı ölçmenin yerini tutmaz.
Aromayı korumak
Çayı ışık geçirmeyen, sıkı kapanan bir ambalajda tutun; sıcaktan, nemden ve kokulardan uzak dursun. Az az alın. Paketleme tarihine baktığınız kadar hasat tarihine ve çayın nasıl saklandığına da bakın.
Üretici buzdolabı öneriyorsa paket hava geçirmemeli, yoksa nem ve koku çeker. Dolaptan çıkan paketi açmadan önce kapalıyken oda sıcaklığına gelmesini bekleyin, böylece içinde yoğuşma olmaz.
Sorular ve cevaplar
Kaynar su her yeşil çayı yakar mı?
Hayır, bazı çaylar ve bazı demleme yöntemleri daha sıcak suyu kaldırır. Yine de sıcak su acılığı ve burukluğu genellikle daha çabuk çıkarır. 80–85 °C ile başlayıp damak zevkinize göre ayarlayın.
Erken hasat her zaman daha mı iyi?
Hayır. Bölge, bitkinin çeşidi, işleme ve saklama da hesaba girer. Mingqian, Qingming’den önce toplanmış çay demektir, ama erken toplanmış olması kaliteyi garanti etmez.
İlgili çaylar
Ayrıca bakınız
Çin çayı rehberleri