Çin çayının altı türü
Altı temel çay türü, Camellia sinensis yapraklarının farklı yöntemlerle işlenmesiyle elde edilir. Bitkinin varyetesi, kültivarı ve yetişme koşulları da tadı etkiler. Demin rengi fikir verse de çayın türünü tek başına belirlemez.
Longjing’in yassı, kuru yaprakları.
Fotoğraf: Romain Guy · CC BY-SA 2.0
Bai Mudan’ın kuru yaprak ve tomurcukları.
Fotoğraf: chaidrakon.ru · CC BY 3.0
Kuru Huang Ya sarı çayı.
Fotoğraf: KirillK · CC0
Tayvan’ın Alishan bölgesinden Jin Xuan oolong çayı.
Fotoğraf: Difference engine · CC BY-SA 4.0
Altın renkli tomurcuklarıyla Dian Hong çayı.
Fotoğraf: Sjschen · CC BY 3.0
Sarı “jin hua” benekleri görülen Liu Bao. Bir çayın güvenle içilip içilemeyeceği yalnızca fotoğraftan anlaşılamaz.
Fotoğraf: Cosmin Dordea · CC BY-SA 2.0Yeşil: erken ısıl sabitleme
Isıtma enzim faaliyetini baskılar; ardından yaprağa biçim verilir ve kurutulur. Bu adıma shaqing (杀青) denir. Longjing ve Biluochun örneklerdir. Otsu, baklagilimsi veya kuruyemiş notaları olabilir; dem mutlaka parlak yeşil olmaz.
Beyaz: soldurma ve kurutma
Geleneksel üretimin ana adımları soldurma ve kurutmadır; ayrı sabitleme veya yoğun kıvırma yapılmaz. Baihao Yinzhen tomurcuktan, Bai Mudan tomurcuk ve yapraktan, Shou Mei daha yapraklı hasattan yapılır. Saklama tadı değiştirir, iyileşmeyi garanti etmez.
Sarı: sarartma aşaması
Sabitlemeden sonra menhuang (闷黄) ile yaprak kontrollü sıcak ve nemli koşullarda bekletilir. Sarı çayı yeşilden ayıran bu adımdır. Yöntem ve süre değişir; Junshan Yinzhen bir örnektir. Demin sarı olması sınıfı kanıtlamaz.
Oolong: kısmi oksidasyon
Soldurma ve yaprağa mekanik işlem aromayı geliştirir; ardından ısı, enzimatik oksidasyonun devamını sınırlar. Kıvırma, kurutma ve ek kavurma stile bağlıdır. Tieguanyin, Tayvan yüksek dağ oolongları, Wuyi çayları ve Dan Cong çeşitliliği gösterir. Koyu kavurma, oksidasyon derecesiyle aynı şey değildir.
Siyah: ileri oksidasyon
Yaprak soldurulur, kıvrılır veya parçalanır, oksitlenmeye bırakılır ve kurutulur. Dian Hong, Keemun ve Zhengshan Xiaozhong örneklerdir. Çincede bu sınıf hongcha (红茶), yani kırmızı çaydır; Türkiye’deki siyah çayla aynı temel sınıftır. Malt, meyve, çiçek veya is notaları farklı stillerde bulunur, hepsinde şart değildir.
Koyu: mikrobiyal fermantasyon
Heicha (黑茶) üretiminde mikroorganizmalar önemli rol oynar. Liu Bao ve Fu Zhuan örneklerdir. Bu, siyah çayın enzimatik oksidasyonundan farklıdır; çay dilinde ikisine de fermantasyon denebilir. “Altın çiçekler” bütün sınıfın değil, belirli ürünlerin özelliğidir.
Pu-erh: önce sheng mi shu mu sorun
Shu, wodui denen ıslak yığın fermantasyonundan geçer ve işlem olarak koyu çaya yakındır. Sheng, bu aşama olmadan güneşte kurutulmuş maocha ile yapılır ve saklandıkça değişir. Bazı anlatımlarda pu-erh ayrı gösterilir. Satın alırken çayın nasıl üretildiğini, kaç yıllık olduğunu ve nasıl saklandığını sorun. Bu bilgiler, bir sınıflandırma şemasındaki yerinden daha çok şey anlatır.
Sorular ve cevaplar
Şemalardaki oksidasyon yüzdeleri kesin mi?
Genellikle anlatımı kolaylaştıran yaklaşık değerlerdir; her partiye uygulanan ortak analiz sonucu değildir. İşleme stili, kavurma ve ürünün tadını sorun.
Hangi türle başlamalı?
İlginizi çeken tatla başlayın. Küçük numune ve satıcının tarifini alın. Yeşil, beyaz veya sheng için önce başka türlerde deneyim gerekmez. Çok güçlü gelirse yaprağı ya da süreyi azaltın.
İlgili çaylar
Ayrıca bakınız
Çin çayı rehberleri
